غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )
428
تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي )
يازدهم شوال سنهء اربع و ثمانين و ثلاث مائه دست داد ( و العلم عند اللّه الهادى الى سبيل الرشاد ) ذكر ايالت عز الدوله بختيار و بيان كشته شدن او بتقدير قادر مختار معز الدوله در وقتى كه به مرض موت گرفتار بود ولد ارشد خود عز الدوله بختيار را ولىعهد كرد و او را وصيت نمود كه در تمشيت امور سلطنت از مقتضاى رأى عم خود ركن الدوله بيرون نرود و پسرش عضد الدوله را بر خود مقدم دانسته نسبت به دو مراسم تعظيم و تبجيل بجاى آورد و ابو الفضل عباس بن الحسين و ابو الفرج محمد بن العباس را لباس وزارت پوشاند و سبكتكين حاجب و ساير امراء ترك را بعنايت خويش اميدوار گرداند و عز الدوله بعد از فوت پدر در بغداد متصدى امر جهانبانى گشته از سر غرور جوانى بلهو و لعب مشغول شد و با مسخرگان و مغنيان آغاز مصاحبت و مجالست كرده بهيچيك از وصاياى معز الدوله عمل ننمود بنابرآن سبكتكين كه در آن زمان بمزيد تهور و وفور اتباع از ساير امرا امتياز داشت اتراك بىباك را با خود متفق ساخت و نسبت بعز الدوله در مقام مخالفت آمد و ميان ايشان منازعت بتطويل انجاميده بختيار در عراق عرب بىاختيار گشت و چون سبكتكين فوت شد تركان الپتكين را بحكومت اختيار نموده بجانب واسط كه معسكر عز الدوله بختيار بود رفتند و در برابر لشكر او فرود آمده مدت پنج ماه بين الجانبين غبار معركهء هيجا هيجان داشت و در اكثر ايام تركان ظفر مىيافتند و چون اين اخبار بسمع عضد الدوله رسيد با سپاه فارس عزم رزم مخالفان كرده در واسط بعز الدوله پيوست و بضرب تيغ و سنان تركانرا ببغداد گريزانيد و باتفاق عز الدوله آن طايفه را تعاقب نموده خود بجانب شرقى دار السلام فرود آمد و بختيار را به طرف غربى فرستاد و اتراك چند روز جنگهاى مردانه كرده آخر الامر در ملازمت طايع خليفه بجانب تكريت گريختند و عضد الدوله در بغداد متمكن شده كس فرستاد تا خليفه را بمقر عز او رسانيدند و با او بيعت كرده عز الدوله و برادرانش را مقيد ساخت و چون اين خبر بركن الدوله رسيد اضطرابى عظيم نموده عزم جزم كرد كه ببغداد رود و عضد الدوله را منزجر گرداند و عضد الدوله ازين معنى خبر يافته بختيار را باز صاحباختيار ساخت و علم عزيمت بصوب شيراز برافراشت اما بعد از فوت ركن الدوله بار ديگر بعراق عرب شتافت و عز الدوله با سپاه فراوان از بغداد بيرون رفته در حدود تكريت ميان ايشان جنگ واقع شد و بختيار اسير گشته بفرمودهء عضد الدوله همانروز بقتل رسيد مدت حياتش سى و شش سال بود و اوقات حكومتش يازده سال و كسرى وزير عز الدوله بعقيدهء صاحب گزيده ابن عميد بود و او نيز در آن معركه گرفتار گشته بفرمان عضد الدوله كشته شد